Reformy sejmu czteroletniego

Sejm Wielki, zwany również Czteroletnim, rozpoczął obrady 6 października 1788 roku a zakończył je 29 maja 1792 roku. Celem jego zwołania było wprowadzenie uchwał, które rozpoczęłyby w Rzeczypospolitej proces zmian przywracających suwerenność oraz reformujących gospodarkę. Punktem kulminacyjnym jego działalności było podpisanie Konstytucji 3 Maja.


Tło polityczne


Wojna rosyjsko-turecka oraz postawa Prus, które w ostentacyjny sposób manifestowały swoje dążenia do separacji Polski od Rosji to sytuacje, które czyniły na arenie międzynarodowej spore zamieszanie dając tym samym pole manewru dla Polski. Mimo to Sejm Czteroletni nie był skonfederowany – na to Caryca Katarzyna nie wyraziła już zgody. Dlatego też jego otwarcie nie rokowało żadnych spektakularnych zmian, nie było również wiadomo co wyniknie z jego obrad. Jak się finalnie okazało, obrady Sejmu Wielkiego były przełomowe dla dalszych losów Rzeczypospolitej.


Reformy Sejmu Wielkiego


W czasie obrad Sejmu Wielkiego ustalono przeprowadzenie reform:

  • politycznych – uniezależnienie Rzeczypospolitej od Rosji oraz zniesienie praw politycznych szlachty,
  • militarnych – zwiększenie liczebności armii do 100 tysięcy żołnierzy,
  • skarbowych – ustalenie obowiązku uiszczania podatków dochodowych, w tym również od dóbr królewskich,
  • miejskich – zwiększenie zasięgu praw miast królewskich.

 

W czasie obrad Sejmu Czteroletniego uchwalono również pierwszą w naszym kraju ustawę zasadniczą (pierwsza w Europie i druga po Stanach Zjednoczonych). Odbyło się to dokładnie 3 maja 1792 roku. Konstytucja 3 Maja wprowadzała następujące zmiany: zniesienie liberum veto i wolnej elekcji, trójpodział władzy w państwie, zreformowanie i wzmocnienie władzy państwowej oraz skarbu państwa.

Sejm Czteroletni został zerwany konfederacją targowicką oraz zbrojnym natarciem wojsk Katarzyny II w czasie wojny polsko-rosyjskiej 1972 roku.


Działacze i uczestnicy obrad Sejmu Wielkiego


Wśród kluczowych przedstawicieli środowisk patriotycznych z czasów Sejmu Czteroletniego można wymienić osoby takie jak: Hugo Kołłątaj, Jan Ursyn Niemcewicz, Jan Potocki, Stanisław Małachowski oraz ostatni król Rzeczypospolitej Obojga Narodów Stanisław August Poniatowski. W letniej rezydencji króla czyli Łazienkach Królewskich w Pałacu na Wyspie spotykali się czołowi decydenci, dyskutując w sprawie zapisów, które znalazły się ostatecznie w treści Konstytucji 3 Maja. Formą upamiętnienia tych wydarzeń są coroczne uroczystości odbywające się w Łazienkach królewskich, w czasie których zwiedzającym udostępniana jest kopia rękopisu pierwszej polskiej ustawy zasadniczej.







Post Author: Redaktor Serwisu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *